Budapeşte Teknoloji ve Ekonomi Üniversitesi (BME) öncülüğünde, Türk ve Japon araştırmacıların ortaklığıyla İstanbul’daki trafik sıkışıklığını azaltmayı hedefleyen yapay zekâ destekli yeni bir proje geliştirildi. “Tıkanıklık Tahmini ve Trafik Işığı Kontrolü için Çoklu Girdi Derin Öğrenme” (TRALICO) adı verilen sistem, trafik yönetimini kriz anında değil, kriz öncesinde devreye giren ‘öngörülü’ bir modelle modernize etmeyi amaçlıyor.
Geniş Veri Ağıyla Anlık Analiz
Geleneksel sistemlerin aksine oldukça kapsamlı bir veri işleme kapasitesine sahip olan TRALICO sistemi; yol sensörleri, radarlar, Bluetooth sinyalleri, mobil veriler ve meteorolojik bilgiler gibi birçok farklı parametreyi eş zamanlı olarak analiz ederek şehrin trafik akışını optimize ediyor.
İlk Pilot Uygulama Yedikule’de Başlıyor
İstanbul Büyükşehir Belediyesi‘nin (İBB) veri setleri entegre edilerek geliştirilen yapay zekâ çözümünün, halihazırda İstanbul’un veri işleme altyapısı içinde başarıyla çalıştığı ve trafik lambası kontrolünün simülasyon ortamında test edildiği bildirildi. Simülasyon aşamasının ardından geçilecek olan canlı pilot uygulamanın ise kentin Yedikule semtinde belirlenen beş kritik kavşakta başlatılmasının planlandığı aktarıldı.
“Hedefimiz Sıkışıklığı Oluşmadan Önlemek”
Projenin Macaristan Koordinatörü ve BME Elektrik Mühendisliği ve Bilişim Fakültesi Öğretim Üyesi Vilmos Simon, geliştirdikleri yapay zekâ modelinin temel felsefesine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Simon, sistemin işleyişini şu sözlerle anlattı:
“Hedefimiz, trafik sıkışıklığı oluşup bittikten sonra onu yönetmek değil; daha en başta oluşmasını önlemek. Yapay zekâ modellerimiz, trafiğin nasıl evrileceğini öngörebilir ve koordineli, zamanında ayarlamalara olanak tanır. Pek çok durumda, sadece birkaç saniyelik bir değişiklik ya kilometreler boyunca uzayan tıkanıklığı tetikleyebilir ya da engelleyebilir.”
Yüzde 10’luk İyileşmenin Dev Ekonomik ve Çevresel Katkısı
Sistemin ortalama seyahat sürelerini yüzde 5 ile 10 oranında azaltmasının dahi İstanbul gibi devasa bir metropolde muazzam bir etki yaratacağının altını çizen Simon, “Daha akıcı bir trafik; daha düşük yakıt tüketimi, yüksek ekonomik verimlilik ve çevreye salınan zararlı karbon emisyonlarının ciddi oranda azalması anlamına geliyor.” ifadelerini kullandı.
Türkiye ile BME Arasındaki Akademik Köprü Güçleniyor
Projenin uluslararası boyutuna ve akademik iş birliğine de değinen Simon, Budapeşte Teknoloji ve Ekonomi Üniversitesi’nin Türk akademik dünyasıyla uzun soluklu ve güçlü bağları olduğuna dikkati çekti. Giderek artan sayıda Türk öğrencinin üniversitelerindeki İngilizce mühendislik programlarını tercih ettiğini belirten Simon, BME diplomalarının Türkiye’deki meslek odaları tarafından tanınmasının bu stratejik ortaklığı daha da pekiştirdiğini vurguladı.
