Anayasa Mahkemesi (AYM), hasta mahremiyeti ve kişisel verilerin korunması konusunda emsal niteliğinde bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, aralarında çıkar çatışması bulunan bir hastanın sağlık verilerinin, rızası olmadan doktoru tarafından annesine verilmesini “özel hayata saygı ve kişisel verilerin korunması hakkının ihlali” olarak değerlendirdi.
Olayın Geçmişi: Annenin Endişesi, Doktorun Raporu ve Hukuki Süreç
Süreç, 2010 yılında ruh ve sinir hastalıkları tedavisi gören C.Ö.’nün annesinin, 2016’da “oğlunun hayatından endişe ettiğini” belirterek doktora başvurmasıyla başladı. Doktor H.C., bunun üzerine hastanın tüm tedavi bilgilerini içeren bir raporu anneye verdi. Annesiyle husumetli olduğunu ve kişisel sağlık verilerinin hukuka aykırı paylaşıldığını savunan C.Ö., doktordan şikayetçi oldu. Yerel mahkemenin doktor hakkında beraat kararı vermesi üzerine C.Ö. konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.
AYM’nin Gerekçesi: Mahkemeler Bu Kritik Soruları Es Geçti
AYM, kararında yerel mahkemelerin yeterli bir gerekçe ortaya koymadığını belirtti. Yüksek Mahkeme‘ye göre, karar verilirken aşağıdaki kritik noktalar tartışılmalıydı:
- Belge Vermek Gerekli miydi? Sadece sözlü bilgilendirme yerine, tüm tedavi sürecini içeren yazılı bir raporun verilmesini zorunlu kılan acil bir durum var mıydı?
- Menfaat Çatışması: Hasta ile bilgilerin verildiği annesi arasında bir çıkar çatışması veya husumet olup olmadığı neden araştırılmadı?
- Geçen Süre: Tedavi 2010’da bitmişken, neden 6 yıl sonra bu belgelerin verilmesi gerekti? Bu aciliyeti ne tetikledi?
- Alternatif Yollar: Gerçekten istisnai bir durum olsa bile, belgeleri doğrudan üçüncü bir kişiye (annesi dahi olsa) vermek yerine alternatif bir yol (örneğin yasal vasisine bilgi vermek gibi) mevcut değil miydi?
Bu Karar Hasta Hakları İçin Ne Anlama Geliyor?
AYM’nin bu kararı, hasta hakları ve sağlık verilerinin gizliliği konusunda önemli bir içtihat oluşturuyor. Karar, bir hastanın erişkin ve akıl sağlığı yerinde olduğu sürece, onun en hassas kişisel verileri olan sağlık bilgilerinin, “iyi niyetle” dahi olsa kendi rızası olmadan en yakın akrabalarıyla bile paylaşılamayacağını güçlü bir şekilde vurguluyor. Bu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ruhuyla da örtüşen bir yaklaşımdır.
